Until We Became Five

Sabado ng hapon.

Tahimik ang buong apartment.

Mahimbing ang tulog nina Hunter at Stella sa sarili nilang kwarto matapos ang tanghalian.

Maingat na isinara ni Kiko ang pinto.

Sinilip pa niya sandali ang kambal.

Parehong mahimbing.

Parehong magkayakap sa kani-kanilang stuffed toys.

Ngumiti siya.

"They're out."

Napangiti rin ako.

"Then we have some time."

Kinabukasan lamang dumating ang malaking package na inorder ni Kiko online.

Hindi laruan.

Hindi gamit ni Lyra.

Kundi isang malaking birth ball.

Nasa sala pa iyon noong dumating.

Pero ngayong tahimik na ang bahay...

Dinala niya ito sa kwarto namin.

"Inaapprove na po ba ito ng Manager Mom?"

Biro niya.

Napatawa ako.

"Approved."

Nakaayos na ang kwarto.

May exercise mat sa sahig.

May dalawang unan.

May tubig.

May maliit na tuwalya.

At ang birth ball sa gitna.

Walang pagmamadali.

Walang pressure.

Practice lang.

"I'll stay beside you the whole time."

Mahina niyang sabi.

"If anything feels uncomfortable, we stop."

Tumango ako.

"Okay."

Nakasuot lang ako ng maluwag na maternity dress na madaling igalaw.

Ito ang pinakakomportableng suot ko sa ganitong mga exercise.

Hindi na rin ako nagsuot ng anumang panloob na kasuotan—walang anumang haharang o sasakal sa aking pwerta kung saan lalabas ang sanggol na dinadala ko

Mas malaya ang pakiramdam, kahit alam kong mas exposed ako kaysa dati.

Napansin kong ilang segundo akong napatigil.

Hindi dahil sa exercise.

Kundi dahil sa pakiramdam.

Mas vulnerable ako kaysa dati.

Hindi dahil may mali.

Kundi dahil ang katawan ko ngayon ay talagang naghahanda na para sa panganganak.

Napansin iyon ni Kiko.

Lumapit siya.

Hindi agad nagsalita.

Hinawakan lamang ang dalawang kamay ko.

"You're safe here."

Mahina niyang sabi.

"You're with me."

Tumango ako.

"I know."

Una naming sinubukan ang simpleng pag-lean forward habang nakasuporta sa birth ball.

Inilagay ko ang magkabilang kamay sa ibabaw nito.

Bahagya kong isinandal ang dibdib ko.

Habang si Kiko ay nakaluhod sa gilid ko.

Hindi niya ako hinahawakan agad.

Naghihintay muna.

"How's your balance?"

"Good."

"Back?"

"Comfortable."

"Pressure?"

"Less."

Ngumiti siya.

"Good."

Makalipas ang ilang minuto...

Sinubukan namin ang mabagal na hip swaying.

Hindi mabilis.

Hindi malaki ang galaw.

Marahang paggalaw lamang ng balakang sa kaliwa.

Sa kanan.

Paikot.

Habang sinusundan ko ang sarili kong paghinga.

Napapikit ako.

"Oh..."

Mahina kong sabi.

"That actually eases the pressure."

"I've read that many mothers describe the same feeling."

Sagot niya.

Lumipat kami sa isa pang posisyon.

Nakaluhod ako sa exercise mat.

Nakasandal ang dalawang braso sa birth ball.

Habang ang likod ko ay tuwid at relaxed.

Nanatili si Kiko sa likod ko.

Isang kamay sa ibabang likod.

Isa sa gilid ng balakang.

Hindi para itulak.

Kundi para suportahan lamang ako kung mawalan ako ng balanse.

"You're doing well."

Mahina niyang sabi.

"Don't force the movement."

"Let your body find it."

Unti-unti kong inindayog muli ang balakang ko.

Mas natural ngayon.

Mas magaan.

Mas kaunti ang pressure sa ibabang bahagi ng likod.

Huminto kami sandali.

Inabot niya ang tubig.

"Small sips."

Sumunod ako.

Habang umiinom...

Napatingin ako sa salamin.

Sa malaking tiyan ko.

Sa paraan ng paggalaw ko.

Sa paraan ng pag-adjust ng katawan ko.

Napabuntong-hininga ako.

"I've never felt this vulnerable before."

Mahina kong sabi.

"I know."

Sagot niya.

"I don't just mean physically."

Dagdag ko.

"I know."

Lumapit siya.

Hinawakan ang mukha ko.

"You've trusted me with every version of yourself."

"My best friend."

"My wife."

"The mother of our twins."

"And now..."

Hinaplos niya ang tiyan ko.

"The woman preparing to bring our third child into the world."

Napangiti ako.

"I'm not embarrassed."

Mahina kong sabi.

"But I do feel... exposed."

Tumango siya.

"That makes sense."

"Labor asks a lot from your body."

"More than most people ever realize."

Hindi niya mininimize ang nararamdaman ko.

Hindi rin niya sinabing huwag akong mahiya.

Tinanggap niya lamang iyon.

At nanatili.

Lumapit siya sa akin.

"I want you to remember something."

"What?"

"Whatever position helps you during labor..."

"Whatever movement your body needs..."

"Whatever assistance the medical team asks from you..."

"Hindi ko iyon makikita bilang pagkawala ng dignity mo."

Tahimik akong nakinig.

"I'll only see my wife doing everything she can to safely bring our daughter into this world."

Nangilid ang luha sa mga mata ko.

"Really?"

"Really."

"There's nothing about childbirth that could ever make me respect you less."

Mas hinigpitan niya ang hawak sa kamay ko.

"If anything..."

"I'll admire you even more."

Muli kaming bumalik sa birth ball.

Sa pagkakataong ito, umupo ako rito.

Maingat.

Dahan-dahan.

Hinayaan kong bumuka nang bahagya ang mga hita ko para mas maging stable ang balanse ko habang nakaupo sa ibabaw nito.

Kitang-kita ang namamaga kong pwerta

Habang nakaupo at hinahanap ang tamang posisyon kung saan mas makakagalaw ang balakang ko nang malaya.

Huminga ako nang malalim.

"Ready?"

Tanong ni Kiko.

Tumango ako.

"Ready."

Sinimulan kong igalaw ang balakang ko.

Mabagal.

Paikot.

Pakaliwa.

Pakanan.

Hindi pilit.

Hindi minamadali.

Hinahayaan ko lang ang katawan ko na sundan ang natural na galaw.

Napapikit ako.

"Oh..."

Mahina kong sabi.

"That feels different."

Lumapit si Kiko.

Hindi niya ako hinawakan agad.

Pinanood lang niya kung paano ako gumagalaw.

"Better?"

"Yeah..."

Huminga ako nang malalim.

"Mas gumagaan yung pressure."

Mas lumawak ang galaw ko.

Mas naging natural.

Mas naging rhythmic.

Habang nakaupo ako sa birth ball, ramdam ko kung paano nag-aadjust ang katawan ko sa bawat ikot ng balakang.

Parang may espasyo.

Parang may relief.

Hindi nawawala ang bigat ng tiyan ko.

Pero hindi na siya kasing sikip ng pakiramdam kanina.

Lumapit si Kiko sa harap ko.

Hinawakan niya ang mga kamay ko.

"Stay with your breathing."

Mahina niyang sabi.

"Inhale..."

Sumunod ako.

"Exhale..."

Unti-unti kong sinabay ang paghinga ko sa galaw ng katawan ko.

Mas naging steady.

Mas naging controlled.

Napangiti ako kahit nakapikit.

"I think this is my favorite so far."

Sabi ko.

Ngumiti rin siya.

"Then we practice this more."

Hindi niya ako tinitigan nang may pag-aalinlangan.

Hindi rin siya nailang.

Ang nakikita niya lang—

ang asawa niyang natututo.

ang ina ng anak niya na naghahanda.

ang babaeng ginagawa ang lahat para maging handa sa panganganak.

Mas naging kumpiyansa ako.

Mas naging malaya ang galaw ko.

Hindi dahil wala akong pakialam sa itsura ko.

Kundi dahil alam kong ligtas ako.

Na hindi ako huhusgahan.

Na hindi ako kailangang magtago.

Makalipas ang ilang minuto...

Unti-unti kong pinabagal ang galaw ko.

Hanggang sa tuluyan akong huminto.

Huminga ako nang malalim.

Napangiti.

"That really helped."

Mahina kong sabi.

Tumango si Kiko.

"I can see it."

Hinawakan niya ang kamay ko.

"Your body knows what to do."

Tumingin ako sa kanya.

"And you're helping me trust it."

Ngumiti siya.

"Always."

Pagkatapos ng halos kalahating oras...

Napaupo ako sa gilid ng kama.

Pagod.

Pero magaan ang pakiramdam.

Lumapit si Kiko.

"How do you feel?"

"Like I learned something."

"What?"

Ngumiti ako.

"That I don't have to fight labor."

"I can work with my body."

Mas lumambot ang mga mata niya.

"Exactly."

Umupo siya sa tabi ko.

Hinawakan ang kamay ko.

"I can't experience labor for you."

"I know."

"But I'll learn everything I can."

"So I never become another thing you have to worry about."

Napahawak ako sa pisngi niya.

"You never were."

Kinuha niya ang maliit na tuwalya sa tabi namin at marahang pinunasan ang pawis sa noo ko, pababa sa pisngi ko, hanggang sa leeg ko.

Maingat.

Parang ayaw niyang madagdagan ang pagod ko kahit sa simpleng galaw.

"You really did well."

Mahina niyang sabi habang patuloy na pinupunasan ang pawis ko.

Napangiti ako, kahit pagod.

"I think that's enough for today, Mommy."

Dagdag niya, mas malambot ang boses.

"Na-enjoy mo ba?"

Napatingin ako sa kanya.

Sa paraan ng pag-aalaga niya.

Sa paraan ng pag-alalay niya sa bawat galaw ko kanina.

Sa paraan ng pag-intindi niya sa bawat nararamdaman ko.

Ngumiti ako.

"Oo..."

Mahina kong sagot.

"Na-enjoy ko."

Hinawakan ko ang kamay niya.

"Pero mas na-enjoy ko kung paano mo ako inalagaan."

Bahagya siyang natahimik.

Kaya nagpatuloy ako.

"Hindi lang yung pagtulong mo sa exercises..."

"Yung pagiging patient mo..."

"Yung pag-check mo kung okay ako..."

"Yung pag-remind mo na safe ako..."

Napahigpit ang hawak ko sa kamay niya.

"Ang sarap sa pakiramdam na hindi ko kailangang maging matapang mag-isa."

Nangilid ang luha ko, pero nakangiti pa rin ako.

"Thank you, Daddy."

Mahina kong sabi.

"Sa lahat."

Lumambot ang mga mata niya habang tinitingnan ako.

At mas hinigpitan niya ang hawak sa kamay ko.

"Always."

Tahimik kaming naupo.

Naririnig lamang ang mahinang ugong ng electric fan.

At ang paminsan-minsang paggalaw ni Lyra sa loob ng tiyan ko.

Napangiti si Kiko nang maramdaman niya ang isang malakas na sipa.

"She approves?"

Tanong niya.

Napatawa ako.

"I think she does."

Hindi kami naghanda ng nursery nang hapon na iyon.

Hindi kami nag-ayos ng mga gamit.

Hindi kami gumawa ng checklist.

Mas mahalaga ang ginawa namin.

Inihanda namin ang sarili namin.

Ang katawan kong manganganak.

At ang lalaking mananatili sa tabi ko sa bawat paghinga.

Sa bawat contraction.

At sa bawat hakbang hanggang sa makita namin si Lyra.