ANG BISITA SA CAPIZ

Taong 2019 nang umuwi si Daniel sa probinsiya ng kanyang ina sa Capiz. Matagal na siyang hindi nakakabalik doon kaya nang yayain siya ng kanyang pinsan na magbakasyon nang ilang araw, pumayag agad siya.

Malayo ang bahay ng kanyang lola sa bayan. Napapalibutan ito ng palayan, puno ng niyog at ilang bahay na magkakalayo. Pagsapit ng gabi, halos wala ka nang maririnig kundi mga kuliglig at tahol ng aso.

Unang gabi pa lang niya roon, may napansin na siyang kakaiba.

Bago sila matulog, sinarado ng kanyang lola ang lahat ng bintana at naglagay ng asin at bawang malapit sa pintuan.

“Bakit may ganyan pa, La?” natatawang tanong ni Daniel.

“Basta pag gabi, huwag kang lalabas. Lalo na kapag may narinig kang tumatawag sa pangalan mo.”

Hindi iyon sineryoso ni Daniel. Lumaki siya sa Maynila at para sa kanya, mga kuwento lang iyon ng matatanda.

Bandang alas-onse ng gabi, nagising siya dahil naiihi.

Habang papunta siya sa banyo, may narinig siyang kakaibang tunog mula sa bubong.

**Tik… tik… tik…**

Huminto siya.

Akala niya ibon lamang.

Pero maya-maya, parang may mabigat na bagay na dahan-dahang naglalakad sa bubong.

**Kalabog… kalabog… kalabog…**

Lumabas mula sa kuwarto ang kanyang lola.

“Daniel, dito ka.”

Halatang kinakabahan ito.

“La, ano 'yon?”

Hindi sumagot ang matanda. Hinawakan lamang siya nito sa braso at pinapasok sa kuwarto.

Ilang segundo ang lumipas.

May kumatok sa bintana.

Tatlong beses.

**Tok. Tok. Tok.**

“Daniel…”

Boses ng babae.

“Daniel… labas ka muna.”

Nanigas siya.

Kilala niya ang boses.

Si Anna iyon, ang pinsan niyang kasama niyang naghapunan kanina.

Tatayo sana siya nang mahigpit siyang hawakan ng kanyang lola.

“Huwag.”

“Si Anna 'yon, La.”

Umiling ang matanda.

“Natutulog si Anna sa kabilang kuwarto.”

Biglang tumahimik ang paligid.

Maya-maya, narinig nila ang boses mula sa labas.

“Daniel…”

Pero ngayon, hindi na boses ni Anna.

Boses na iyon ng kanyang ina.

“Anak, buksan mo ang bintana.”

Napaatras si Daniel.

Nasa Maynila ang kanyang ina.

Biglang nagsimulang tumahol ang mga aso sa labas. Sunod-sunod at galit na galit.

Pagkatapos—

sabay-sabay silang tumahimik.

May aninong dumaan sa bintana.

Hindi tao.

Mahaba ang mga braso nito at tila nakayuko habang naglalakad.

Hanggang sa marinig ni Daniel ang tunog sa ilalim mismo ng bintana.

Parang may sumisinghot.

Dahan-dahan.

Paulit-ulit.

Hindi sila natulog hanggang mag-umaga.

Pagsikat ng araw, lumabas ang kanyang lola upang tingnan ang paligid.

Sa ilalim ng bintana ni Daniel ay may mga bakas sa putik.

Hindi iyon bakas ng paa ng tao.

At sa bubong, may mahahabang gasgas na parang galing sa malalaking kuko.

Gusto nang umuwi ni Daniel noong araw ding iyon, pero walang biyahe hanggang kinabukasan.

Bago magtakipsilim, may matandang babae na dumaan sa harap ng bahay.

Hindi siya kilala ni Daniel.

Ngumiti ito sa kanya.

“Bisita ka pala rito, iho.”

Tumango si Daniel.

Pagkatapos ay may sinabi ang matanda na nagpabalik sa takot niya.

“Mahimbing ba tulog mo kagabi?”

Hindi nakasagot si Daniel.

Hindi naman niya naikuwento kahit kanino ang nangyari.

Ngumiti ulit ang matanda bago naglakad palayo.

Napansin ni Daniel na may sariwang sugat ito sa braso.

Mahahabang gasgas.

Parang nasugatan sa bubong na yero.

Kinagabihan, mas maaga nilang isinara ang bahay.

Bandang alas-dose, bumalik ang tunog.

**Tik… tik… tik…**

Pero ngayon, hindi na ito nasa bubong.

Nasa mismong bintana na.

Lumapit ang kanyang lola kay Daniel at bumulong:

“Huwag kang gagalaw.”

May mukha ng matandang babae na unti-unting lumitaw sa kabilang bahagi ng bintana.

Nakangiti ito.

At kahit sarado ang bintana, malinaw na narinig ni Daniel ang sinabi nito.

**“Bukas aalis ka na, 'di ba?”**

Huminto ito sandali.

Pagkatapos ay ngumiti nang mas malapad.

**“Sasabay ako.”**

Kinabukasan, unang biyahe pa lang ay umalis na si Daniel.

Hindi na siya lumingon sa bahay.

At hindi na siya bumalik sa Capiz sa loob ng maraming taon.

Pero may hindi niya sinabi kahit sa kanyang pamilya.

Pagdating niya sa Maynila at binuksan niya ang kanyang bag, may nakita siyang putik sa loob.

May bakas ng mahahabang daliri sa kanyang mga damit.

At sa pinakailalim ng bag—

may nakalagay na isang pirasong papel.

Iisa lang ang nakasulat:

“Sabi ko sa'yo, sasabay ako.”